งานศึกษาและพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ป่าในพื้นที่ต้นน้ำ

แนวทางการกำเนินงาน
    งานศึกษาและพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ป่าในพื้นที่ต้นน้ำ สังกัดฝ่ายศึกษาและพัฒนาป่าไม้ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดําริ เป็นหน่วยงานหนึ่งที่ได้นำแนวพระราชดําริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มาปฏิบัติให้เป็นศูนย์รวมของการศึกษา ทดลอง วิจัยวิทยาการแผนใหม่ที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมอาชีพ รูปแบบการพัฒนาต่างๆ โดยมีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับงานการเพาะเลี้ยง ขยายพันธุ์สัตว์ป่าที่หายากใกล้สูญพันธุ์และมีค่า เพื่อให้มีปริมาณเพิ่มมากขึ้น เป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้กับประชาชน นักเรียน นักศึกษา ให้มีจิตสํานึก หวงแหน ร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมเผยแพร่ความรู้การเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าให้เป็นอาชีพ สามารถทำเป็นอาชีพเสริมสร้างรายได้ให้แก่ประชาชน

การจัดการสัตว์ป่าในถิ่นที่อยู่อาศัย
    คือ การจัดการสัตว์ป่าในธรรมชาติ เป็นการอนุรักษ์สัตว์ป่าที่ได้ทำการปล่อยในพื้นที่โครงการปรับสภาพการเลี้ยงสัตว์ป่าเพื่อให้สัตว์ป่าดำรงชีวิต และสามารถขยายพันธุ์ได้เองตามธรรมชาติ และสนับสนุนกิจกรรมปล่อยสัตว์ป่าคืนสู่ธรรมชาติร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ และชุมชนต่างๆ เพื่อเป็นการจัดการแหล่งที่อยู่อาศัย และแหล่งอาหารให้แก่สัตว์ป่า เช่น การสร้างโป่งเทียม และการปลูกหญ้าในพื้นที่ เพื่อให้สัตว์ป่าสามารถใช้ประโยชน์จากพื้นที่ตรงนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด รวมไปถึงการศึกษาพฤติกรรม และเป็นการแพร่กระจายแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าในป่าธรรมชาติ อีกทั้งเป็นการปรับปรุงพันธุกรรมให้สมบูรณ์ และยั่งยืน เพื่อสร้างสมดุลให้กับระบบนิเวศป่าไม้ เพื่อสร้างแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิต ที่ประชาชนสามารถเข้ามาศึกษาเรียนรู้ตามแนวพระราชดำริที่ว่า “ให้ศูนย์ศึกษาการพัฒนาฯ ทำหน้าที่เป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต”

การจัดการสัตว์ป่านอกถิ่นที่อยู่อาศัย
    คือ การเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าเพื่อขยายพันธุ์และเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้การดำรงชีวิตของสัตว์ป่า รวมถึงการจัดการสัตว์ป่าทั้งในสภาพกรงเลี้ยง พร้อมทั้งปล่อยสัตว์ป่าคืนสู่ธรรมชาติ เป็นมาตรการหนึ่งในการอนุรักษ์สัตว์ป่า เปรียบเสมือนสะพานเชื่อมโยงการอนุรักษ์สัตว์ป่าในถิ่นกำเนิด ที่จะช่วยให้เกิดการฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์ป่าในผืนป่าอนุรักษ์ของประเทศไทย เนื่องจากในปัจจุบันสัตว์ป่าตกอยู่ในภาวะที่ถูกคุกคามอย่างต่อเนื่อง จากการบุกรุกป่าทำให้ที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าลดลงเป็นจำนวนมาก ประกอบกับปัญหาการลักลอบล่าและค้าสัตว์ป่าที่ทวีความรุนแรงขึ้นทุกขณะ ทำให้สัตว์ป่าหลายชนิดสูญพันธุ์และอีกหลายชนิดอยู่ในภาวะแนวโน้มที่จะสูญพันธุ์ได้ในอนาคตอันใกล้ จึงได้จัดทำแผนงานในเชิงรุก โดยมีวัตถุประสงค์ในการเพิ่มและฟื้นฟูประชากรสัตว์ป่าให้มีความสมดุลในพื้นที่ป่าธรรมชาติ เพื่อเป็นแหล่งอนุรักษ์พันธุกรรมสัตว์ป่า และเพิ่มห่วงโซ่อาหารในระบบนิเวศธรรมชาติ จึงทำให้เกิดกิจกรรมงานเพาะพันธุ์และปล่อยสัตว์ป่าคืนสู่ธรรมชาติขึ้น


Study and development of wild animals
Guideline
    Study and development of wild animals in upstream areas under the Department of Forest Education and Development, Huai Hong Khrai Royal Development Study Centre has applied the guideline based on Royal- initiated projects by His Majesty King Bhumibol Adulyadej the Great as the center of education, experiment, new research plan related in the career promotion and other development platforms. This center has responsibility in breeding endangered wildlife to increase their number. It also provides knowledge of natural resource and environmental conservation for local people, students in order to create awareness of the importance of natural resource and environment. Moreover, it promotes the knowledge of wild animal breeding as the career opportunity for local people.
The management of wildlife in their habitat     This project manages the wild animals based on their natural way. They are allowed to roam around in the project area which has been suitably adapted for their living and natural breeding. This project also promotes the wildlife release activity with the government sector and local residents in order to create their suitable habitat and subsistence area such as artificial salt licks and grass area. Therefore, the animals can live and exploit the resources provided in the area efficiently. In this area, some useful tasks can be also done such as animal behavior observation, natural habitat expansion, permanent genetic improvement. This can create the balance of ecosystem and living learning source which people can visit and study based on the Royal-initiated project “This center can be a living natural museum for people to learn.”
The management of wildlife outside their habitat
    This project is to operate the breeding process in order to propagate wildlife and is set as the learning center of wildlife including the captive animal management and wild animal release. It is a measure of wildlife conservation and a connection between the conservation and local community which can promote the restoration of wildlife resource in reserved forests in Thailand. Because the constant forest invasion by people, the habitats of wild animals have decreased dramatically. Furthermore, due to the illegal wildlife hunting and trade, many species of wild animals become extinct and some tend to be endangered species soon. Thus, a proactive plan has been designed to increase and restore the population of wild animals in the balance with the forest area. This also can be a wildlife genetic conservation and increases the food chain in the ecosystem which promotes several activities such as wild animal breeding and release.

                  ดำเนินการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์สัตว์ป่า ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านป่าไม้และสัตว์ป่า ทำการศึกษา ทดลอง วิจัย รวมทั้งการสาธิตระบบวนเกษตร โดยมีสัตว์ป่าที่เพาะเลี้ยง 33 ชนิด จำนวน 185 ตัว ซึ่งปรับสภาพการเลี้ยงเพื่อให้สัตว์ป่าดำรงชีวิตแบบธรรมชาติ รวมทั้งทำการเพาะพันธุ์และปล่อยสัตว์ป่าคืนสู่ธรรมชาติ ซึ่งภายในศูนย์ฯ จัดทำเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่า เพื่อเรียนรู้ชีวิตสัตว์ป่า และมีโครงการจัดตั้งศูนย์สาธิตการเพาะขยายพันธุ์ชะมดเช็ดและอีเห็น ซึ่งนอกจากช่วยอนุรักษ์สัตว์ป่าแล้ว ยังเพิ่มมูลค่าผลผลิตกาแฟด้วย งานศึกษา ทดลอง วิจัย ทำการศึกษา ดังนี้ - โครงการศึกษาระบบการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการของทรัพยากรป่าไม้ ศึกษาองค์ประกอบ การเปลี่ยนแปลง และวิเคราะห์การพัฒนาของป่าไม้ - โครงการศึกษาผลผลิตป่าไม้และเศรษฐกิจป่าไม้ ทำการวิจัยสำรวจ จำแนกข้อมูล และวิเคราะห์มูลค่าทางเศรษฐกิจของผลผลิต เช่น พืชสมุนไพร พืชอาหาร เห็ด กล้วยไม้ แมลง และผลผลิตของแมลง - นิเวศน์วิทยาสัตว์ป่า ได้เดินสำรวจเก็บข้อมูลนิเวศน์สัตว์ป่าทุกฤดูกาล นำมาจัดระบบฐานข้อมูลวิเคราะห์และจำแนกข้อมูล เพื่อให้ทราบถึงระบบนิเวศน์ที่สัตว์ชนิดนั้นๆ อาศัยอยู่ในพื้นที่ศูนย์ฯ รวมทั้งทำสารานุกรมสัตว์ป่า เพื่อเป็นฐานข้อมูลศึกษาเรื่องระบบนิเวศวิทยาป่าไม้ต่อไป - โครงการศึกษากระบวนการและรูปแบบการส่งเสริมเพื่อการพัฒนา “คนอยู่กับป่าอย่างเกื้อกูลตามพระราชดำริ” ซึ่งศึกษาใน 2 ประเด็น คือ รูปแบบการใช้ประโยชน์พื้นที่ป่าไม้ของชุมชนในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่กวง และกระบวนการส่งเสริมการพัฒนาชุมชนเพื่อจัดการทรัพยากรป่าไม้แบบ “คนอยู่กับป่าอย่างเกื้อกูล” ใน 4 ชุมชน ของอำเภอดอยสะเก็ดและอำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ - การสาธิตระบบวนเกษตร เป็นการจัดการทุ่งหญ้าป่าไม้ เพื่อฟื้นฟูความเสื่อมโทรมนิเวศลุ่มน้ำ และศึกษาทดลองวิจัยเปรียบเทียบการพัฒนาทรัพยากรป่าไม้ในพื้นที่ลุ่มน้ำโดยวิธีต่างๆ ศึกษาชนิดและพันธุ์หญ้าหรือพืชอาหารสัตว์อื่นๆ และจัดทำแปลงตัวอย่างของพืช ในพื้นที่ 15 ไร่ เพื่อให้เป็นอาหารสัตว์ที่อาศัยอยู่ภายในศูนย์ฯ ได้แก่ หญ้ารูซี่ หญ้าเนเปียร์ และหญ้ากินนีสีม่วง